6 Kasım 2009 Cuma

Pikan Cevizi

Geçen yıl bahçeye ceviz ağacı dikmek istemiş, yapmış olduğum küçük bir araştırmadan sonra bilinen ceviz türlerinin kış soğuklanma ihtiyaçlarının fazla olması nedeniyle ılıman iklimlere uygun olmadığını görmüştüm. Zaten bizim buralarda da şu ana kadar hiç ceviz ağacı görmedim. Ancak konuyu biraz daha araştırınca Bodrum gibi ılıman iklime sahip bölgelerde yetiştirilebilecek bir ceviz türü olduğunu görüp hemen dört adet fidan siparişi verip,( http://www.erdemli-fidan.com/pikan.htm ) 2008 Aralık başında birini de komşuma hediye ederek birlikte dikimini yaptık.

Fidanlarımız Mersin'den önce İstanbul'a kargo ile, daha sonra  İstanbul'dan Bodrum'a bizimle birlikte uzun bir yol katettiler.

Aralık ayında diktiğimizde yapraklarını dökmek üzere olan 50 - 60 cm boyundaki fidanlarda bu yaz gittiğimde çok ciddi bir gelişim gözlemlemedim ancak yerlerine alışmış olmaları bile bizim için yeterliydi. Yeniden yeşermişler ve belki 5 - 10 cm de gelişme göstermişlerdi. Bakalım ne kadar uyum sağlayabilecekler.

Bu meyve hakkında kısa bilgi aşağıdaki gibi.

PİKAN CEVİZİ:
Pikan Dünyada üretimi belirli ve artan bir gelişim süreci içinde bulunmaktadır. Bu artışta özellikle soğuklama ihtiyacı sağlanamayan ve dolayısıyla ceviz yetiştiriciliği yapılamayan sıcak bölgeler için en elverişli ceviz türü olması rol oynamıştır. Nitekim, ceviz ve pikan kuzey Afrika ülkelerinde en çok aranan ve en pahalı kabuklu meyvedir.



Pikan yetiştiriciliğini sınırlayan en önemli ekolojik etmen ilkbahar geç donları ile sonbaharın erken donları arasında kalan ve vejetasyon süresi olarak isimlendirilen dönemin uzunluğudur. Güvenceli bir pikan yetiştiriciliği için ise bu sürenin en az 210 gün olması istenir.


Pikanlarda minimum gelişme köklerde +4,4 oC’de başlamakta ve +40 oC’ye ulaşmasıyla da pratik olarak durmaktadır. Pikan yetiştiriciliği yapılacak yerlerde gece-gündüz sıcaklık farkının çok fazla olmaması gerekir. Cevizlerin büyüme ve olgunlaşma döneminde en uygun gündüz sıcaklığı ortalama +32 oC, gece sıcaklığı ise +21 oC olmalıdır. Diğer taraftan, Haziran, Temmuz, Ağustos aylarının sıcaklık ortalamasının +27 oC olması istenir. Bahar aylarında (Nisan-Mayıs) ise ortalama sıcaklık +16 oC olmalıdır.


Pikan yetiştiriciliği yapılan bir bölgede +10 oC’nin üzerindeki sıcaklık toplamının 5000 saatin altına düşmemesi istenir. Pikan kışın yaprağını döken bir meyve türüdür. Ekonomik anlamda meyve verebilmesi için kısa sayılabilecek soğuk etkisine gereksinimi vardır. Soğuklama süresi çeşitlere göre değişmekle birlikte genel olarak bu değer +7,2 oC’nin altında hesaplanan 400-750 saat arasındadır

Besin Değeri ve Kullanım Alanları;

Ağacın çeşitli kısımları; kan hastalıkları, grip, hazımsızlık, sarılık, sıtma, beyaz akıntı hastalıkları, karın ağrısı tedavisinde kullanılabilmektedir. Pikan cevizinin kimyasal içeriği tabloda verilmiştir.

Yenilen 100 g kısım Miktar
Nem (%) 3,4
Protein (%) 9,2
Yağ (%) 71,2
Karbonhidrat (%) 14,6
Ca ( mg ) 73
P ( mg ) 239
Fe ( mg ) 2,4
Na ( mg ) Eseri
K ( mg ) 603
Vit. A (IU) 130
Vit.B1 (mg) (Thiamine) 0,86
Vit.B2 (mg) (Riboflavin) 0,13
Vit.B6 (mg) (Niacin) 0,90
Vit.C (mg) (Ascorbic acid) 2,0
Vit.E (mg) 15,5
Kalori 687

Yağ asitlerinin % 93’ünü doymamış yağ asitlerinin meydana getirmesi beslenme yönünden son derece önemli olup, insan sağlığını tehdit eden kolestrol birikimleri ve damar sertliğini önleyen şifalı etkilere sahiptir. Pikan cevizi ülkemizde sadece çerez olarak kullanılmasına rağmen özellikle ABD’ de çerez kullanımının yanında ekmekçilik, şekerleme, dondurmacılık, kozmetik ve eczacılıkta, reçel marmelat sektörlerinde kullanılmakta ve önemli bir kısmı ihraç edilmektedir. En önemli ithalatçı ülkeler AB ülkeleridir.

Pikan cevizi dikimden itibaren 4-8 yaşında ürün vermeye başlar, 10. yaşından itibaren çeşide ve kültürel işlemlere bağlı olmak üzere ağaç başına 40- 80 kg arasında verim alınır.

Bu ağaç konusunda Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma enstitüsünün ciddi araştırmaları var. Yukarıdaki bilgilerin çoğu bu kurumun yayınlarından alınmıştır. www.batem.gov.tr/haber/haftalar/ceviz/pikan.htm


4 yorum:

  1. Rahmetli Dedem Hüseyin Topan evinin bahçesine ceviz ağacı dikmişti. Ama belli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra büyümedi, meyve de vermedi. Ama kurumadı da... Yerinden mi yoksa sizin de dediğiniz gibi bu yöreye uygun olmadığından mı bilemiyorum.

    YanıtlaSil
  2. Ben iklimden olduğunu düşünüyorum. Bakalım bizimkiler tutunursa çelikle çoğaltırız.
    Selamlar

    YanıtlaSil
  3. Merhaba,
    Fidanlar dikileli 3-4 sene olmus.
    Son durumlari nasil acaba?
    Sulama sansiniz var mi?
    Bilgilendirirseniz sevinirim...

    YanıtlaSil
  4. Merhabalar, fidanlardan ikisi bizim olmadigimiz bir donemde susuz kalip kurudu, son kalan bir tanesi buyumeye devam ediyor ancak cok yavas buyuyor maalesef.

    YanıtlaSil